Poruszanie się zwierząt

płytek muszlowych), część wreszcie pozostaje rozsiana w miąższu 0 przebiegu nieregularnym. (Warto przy okazji wspomnieć tu, że bardzo silnie rozwinięte jest u chitonów umięśnienie gardzieli 1 narządów gębowych. Tworzy go 37 mięśni parzystych i 6 nieparzys­tych. Jest to po raz pierwszy u bezkręgowców występujące przysto­sowanie do pobierania i rozcierania twardego roślinnego pokarmu, w zasadzie niedostępnego grupom dotąd omawianym. Umięśnienie to oczywiście nie ma związku z ruchem postępowym). Noga, o przedstawionej budowie, służy chitonom przede wszyst­kim do bardzo silnego przytwierdzania się do podłoża. Są to zwierzęta morskie żyjące często w strefie przypływów i odpływów, a także tzw. kipieli jaka powstaje na skalistych brzegach mórz. Przy odpływie morza, chitony nie podążają za cofającą się wodą, lecz silnie przywie­rają do podłoża, a ich dobrze umięśnione brzegi płaszcza zamykają szczelnie jamę płaszczową nie dopuszczając do wysuszenia skrzel. Mogą w ten sposób przetrwać okresowy brak wody. Oczywiście budowa nogi o silnych mięśniach umożliwia chitonom także powolne pełzanie po podłożu, przy czym wytwarzają się wówczas fale skur­czów mięśni przebiegające od przodu do tyłu ciała chitona przez brzuseną stronę nogi. Pracują wówczas głównie mięśnie poprzeczne, a do uzyskania ruchu postępowego wykorzystywane są też zatoki krwionośne i zmiany ciśnienia wypełniającego je płynu. Gromadą mięczaków bliską chitonom (choć zewnętrznie nie są podobne) są bruzdobrzuchy. Są to morskie mięczaki pędzące mało ruchliwy tryb życia, zagrze-bujące się w mule, bądź osiadłe na koloniach koralowców lub stuł-biopławów. Ciało ich jest walcowate (osiągają od 3 do 30 cm długości), nie pokryte muszlą, o silnie zredu­kowanej nodze ukrytej w bruździe na brzusznej stronie ciała (stąd nazwa gromady). W grubym, okry­wającym je oskórku leżą liczne igiełki i płytki wapienne wytwa­rzane przez komórki nabłonka poło-